Американскиот долар е глобална резервна валута уште од пред 1930 година, откако ја собори британската фунта. Иако другите валути го „предизвикуваа“ повеќе од 90 години (како што се јапонскиот јен или еврото), ниту една не успеа да ја собори американската валута
Дедоларизацијата е процес на намалување на употребата на американскиот долар како главна светска валута за трговија, девизни резерви и финансиски трансакции, и негова замена со други валути (како што се јуанот, еврото) или средства (криптовалути), поттикнати од загриженоста за долгот на САД, санкциите и желбата на државите (Кина, Русија, Индија) за поголема економска автономија. Тоа е процес на намалување на зависноста на земјите и централните банки од американскиот долар, првенствено како валута за плаќање на суровини (нафта, гас) и стоки. Употребата на доларот како оружје (санкции) и замрзнувањето на руските девизни резерви од страна на западните земји во 2022 година ги принудија многу земји да бараат алтернативи.
Иако доларот паѓа во вредност, тој не е во непосредна опасност да го изгуби својот глобален статус, бидејќи „моментално нема сериозна алтернатива на доларот“. Сепак, сè повеќе глобални инвеститори ја преиспитуваат својата изложеност на американската валута и се стремат да ги диверзифицираат своите портфолија. Значи, инвеститорите низ светот го преиспитуваат својот став кон доларот, некогаш безбедно засолниште за глобалните финансии.
Фото: ЕПА
Во 2026 година, доларот ќе се соочи со притисок од промените во политиките на каматните стапки, што создава поповолни услови за зајакнување на еврото и зголемување на цените на златото, кои надминаа 5.000 долари за унца во февруари.
Дејан Јововиќ
Авторот е економист и научен советник
The post До каде стигна дедоларизацијата appeared first on Нова Македонија.
