Додека глобалните тензии се креваат од Персискиот Залив до Левантот, Балканот останува на периферијата, но не и без ризици. За Македонија, членка на НАТО и сосед на Косово каде што е стационирана американската база „Бондстил“ и каде што е сместен оперативниот штаб на Косовските сили (КФОР) во југоисточно Косово, секој шок на Блискиот Исток може да се почувствува низ институциите, економијата и медиумскиот простор.
ГЕОПОЛИТИЧКА ПЕРСПЕКТИВА
Македонија е стабилен остров во балканскиот дел од европскиот континент, кој истовремено е чувствителен и политички и стратешки важен. Членството во НАТО обезбедува колективна одбрана и ја позиционира земјата како стратешки партнер во глобалните тензични случувања и сценарија. Присуството на кампот Бондстил во Косово и полигонот Криволак во Македонија се одвраќачки фактори, кои создаваат не само физичка туку и симболична безбедносна мрежа и порака за присуството на западната алијанса во регионот.
МОЖНИ СЦЕНАРИЈА
Првото сценарио, кое евентуално би се случило, е ограничената и контролирана ескалација, во случај војната во Иран да ескалира и да земе замав пошироко од Блискиот Исток. Сепак, и покрај тоа што неодамна беше нападната британската суверена база „РАФ Акротири“ во Кипар, на околу 1.300 километри воздушна линија од скопскиот аеродром, кој е управуван од турска компанија, можните ефекти би биле минимални. Но треба да се има предвид и тоа дека од аеродромот во Софија, соседна Бугарија, полетуваат американски борбени авиони, а Софија е само на 174 километри воздушна линија од Скопје. Македонија веќе ја чувствува зголемената безбедносна координација, поради што во неделата во организација на претседателката проф. Гордана Сиљановска се состана Советот за безбедност на државата, кој ги разгледуваше безбедносните прашања, аспектите и можните импликации врз државата, како што се бегалската криза, енергетската криза, засилувањето на институциите, разузнавањето, кибер-безбедноста, логистиката и друго, а кои се поврзани со војната на Блискиот Исток. Инаку, државата редовно е вклучена во НАТО-вежби и мониторинг на медиумските и кибер-заканите.
ИНСТИТУЦИОНАЛЕН КАПАЦИТЕТ И РАНЛИВОСТ
Македонија има сериозен капацитет да издржи краткорочни потреси со оглед на тоа дека членството во НАТО, соработката со Турција и ЕУ и партнерствата со соседите обезбедуваат механизми за отпорност. Сепак, би можела да се случи ранливост поради внатрешнополитичката поларизација, евентуалните медиумски и социјални дезинформации, економската и енергетската зависност, временската проекција за наредните шест-12 месеци, што укажува на критичен период од четири до девет месеци, ако се има предвид говорот на американскиот претседател Трамп, во кој тој проектираше околу четири седмици за окончување на милитантното лидерство во Иран. Во меѓувреме, регионот би бил под евентуални хибридни закана и миграциски притисоци, со што би била ставена на тест стабилноста на Западен Балкан.
Д-р Маја Гуштерова
The post Балканот на прагот на глобални бранови: Македонија, НАТО и предизвиците од Блискиот Исток appeared first on Нова Македонија.
Балканот на прагот на глобални бранови: Македонија, НАТО и предизвиците од Блискиот Исток
